ZSM आण्विक चाळणीवर Si-Al गुणोत्तराचा परिणाम

Si/Al गुणोत्तर (Si/Al ratio) हा ZSM मॉलिक्युलर सीव्हचा एक महत्त्वाचा गुणधर्म आहे, जो मॉलिक्युलर सीव्हमधील Si आणि Al चे सापेक्ष प्रमाण दर्शवतो. या गुणोत्तराचा ZSM मॉलिक्युलर सीव्हच्या कार्यक्षमतेवर आणि निवडक्षमतेवर महत्त्वाचा परिणाम होतो.
सर्वप्रथम, Si/Al गुणोत्तर ZSM मॉलिक्युलर सीव्हच्या आम्लतेवर परिणाम करू शकते. सर्वसाधारणपणे, Si-Al गुणोत्तर जितके जास्त असते, तितकी मॉलिक्युलर सीव्हची आम्लता अधिक तीव्र असते. याचे कारण असे की, ॲल्युमिनियम मॉलिक्युलर सीव्हमध्ये एक अतिरिक्त आम्ल केंद्र प्रदान करू शकते, तर सिलिकॉन प्रामुख्याने मॉलिक्युलर सीव्हची रचना आणि आकार निश्चित करते.
त्यामुळे, Si-Al गुणोत्तर समायोजित करून आण्विक चाळणीची आम्लता आणि उत्प्रेरक क्रियाशीलता नियंत्रित केली जाऊ शकते. दुसरे म्हणजे, Si/Al गुणोत्तर ZSM आण्विक चाळणीच्या स्थिरतेवर आणि उष्णता प्रतिरोधकतेवर देखील परिणाम करू शकते.
उच्च Si/Al गुणोत्तरावर संश्लेषित केलेल्या आण्विक चाळण्यांमध्ये अनेकदा चांगली औष्णिक आणि जलऔष्णिक स्थिरता असते.
याचे कारण असे की, मॉलिक्युलर सीव्हमधील सिलिकॉन अतिरिक्त स्थिरता आणि पायरोलिसिस व ॲसिड हायड्रोलिसिससारख्या अभिक्रियांना प्रतिकार करण्याची क्षमता प्रदान करू शकते. याव्यतिरिक्त, Si/Al गुणोत्तर ZSM मॉलिक्युलर सीव्हच्या छिद्रांच्या आकारावर आणि स्वरूपावर देखील परिणाम करू शकते.
सर्वसाधारणपणे, Si-Al गुणोत्तर जितके जास्त असते, तितका मॉलिक्युलर सीव्हच्या छिद्रांचा आकार लहान असतो आणि त्याचा आकार वर्तुळाकार असतो. याचे कारण असे की, ॲल्युमिनियम मॉलिक्युलर सीव्हमध्ये अतिरिक्त क्रॉस-लिंकिंग पॉइंट्स प्रदान करू शकते, ज्यामुळे स्फटिक रचना अधिक घट्ट होते. थोडक्यात, ZSM मॉलिक्युलर सीव्हवर Si-Al गुणोत्तराचा परिणाम बहुआयामी आहे.
Si-Al गुणोत्तर समायोजित करून, विशिष्ट छिद्र आकार आणि आकृती, चांगली आम्लता आणि स्थिरता असलेले आण्विक चाळणी संश्लेषित केले जाऊ शकतात, जेणेकरून विविध उत्प्रेरक अभिक्रियांच्या गरजा चांगल्या प्रकारे पूर्ण करता येतील.